Noong Hulyo 23, 2022, idineklara ng World Health Organization (WHO) ang monkeypox bilang pandaigdigang emergency sa kalusugan. Ang monkeypox ay isang sakit na kasalukuyang kumakalat sa U.S. Sinusunod ng SFHP ang patnubay ng CDC ukol sa monkeypox at susunod ito sa up-to-date na patnubay ng bansa at estado sa isyu sa kalusugan na ito. Mahalagang tandaan na ang patnubay ukol sa monkeypox ay nagbabago sa tuwing magkakaroon ng anumang bagong impormasyon. Para sa pinakabagong impormasyon tungkol sa monkeypox, mangyaring bisitahin ang website ng CDC.

Ang monkeypox ay isang sakit na dulot ng kontak sa monkeypox virus. Kumakalat ito sa pamamagitan ng malapitang pakikisalamuha at maaari itong magdulot ng pantal sa anumang bahagi ng katawan. Maaaring magmukhang mga taghiyawat o butlig na may lamang tubig ang pantal. Kadalasang nagsisimula ang pantal 1 hanggang 3 araw pagkatapos magkaroon ng mga sintomas ng trangkaso, tulad ng lagnat, pananakit ng ulo, pananakit ng kalamnan, o mga kulani. Kadalasang nagsisimula ang pantal sa mukha at kumakalat ito sa iba pang bahagi ng katawan. Hindi kumakalat ang monkeypox bago lumabas ang mga sintomas ng trangkaso. Kadalasang umaabot ng 7 hanggang 14 na araw bago lumabas ang mga sintomas pagkatapos mahawa nito pero maaaring mangyari ito sa pagitan ng 5 hanggang 21 araw.

Maaaring maipakalat ng sinumang tao ang monkeypox sa pamamagitan ng pagdikit sa mga fluid ng katawan, sugat na dulot ng monkeypox, o bagay na ginagamit ng higit sa isang tao, tulad ng mga damit at kobre-kama. Maaari ding kumalat ang monkeypox sa pamamagitan ng paghinga nang sobrang lapit sa taong nahawaan sa loob ng matagal na panahon, gaya ng kapag nasa loob ng iisang bahay. Kayang patayin ng mga karaniwang panlinis sa bahay ang monkeypox virus.

Maaaring maging malala ang monkeypox bagama’t kusang nawawala ang mga ito sa karamihan ng mga kaso. Ang sinumang taong na-expose sa monkeypox o may mga sintomas nito ay dapat na tumawag sa Telepono para sa Payo ng Nurse ng SFHP. O maaari kang makakuha ng 24/7 na payo sa kalusugan sa pamamagitan ng walang bayad na telemedicine*. Kung marami ka pang tanong, mangyaring tumawag sa iyong provider ng pangunahing pangangalaga (primary care provider o PCP*). Kung kailangan mo ng tulong sa paghahanap ng numero ng telepono ng iyong PCP, mangyaring tumawag sa Serbisyo sa Customer ng SFHP.

Serbisyo sa Customer ng SFHP:

1(415) 547-7800 tuwing weekday mula 8:30am – 5:30pm

Telepono para sa Payo ng Nurse ng SFHP:

1(877) 977-3397 24 na oras, 7 araw sa isang lingo

*Ang telemedicine ay pangangalagang pangkalusugan sa pamamagitan ng telepono o video na 24/7 sa teladoc.com/sfhp o tumawag sa 1(800) 835-2362.
*Ang iyong PCP ay ang doktor, nurse practitioner, o assistant ng doktor na nangangasiwa sa iyong pangangalagang pangkalusugan.
Ang mga bakuna laban sa monkeypox ay iniaalok lang sa mga taong nakakatugon sa mga pamantayan sa ngayon. Para sa impormasyon tungkol sa kung sino ang maaaring magpabakuna, mag-click dito.
Bisitahin ang website ng San Francisco Department of Public Health para sa pinakabagong impormasyon tungkol sa monkeypox at mga kaso.


Mga Madalas na Itanong

  • Isang bihirang sakit na dulot ng kontak sa monkeypox virus.
  • Maaari itong magdulot ng pantal sa balat na lumalabas 1-3 araw pagkatapos makaramdam ng panghihina, lagnat, pananakit ng ulo, pananakit ng mga kalamnan, at mga kulani (mga gland na lumalaban sa sakit).
  • Kadalasang hindi matindi ang monkeypox at sa bihirang pagkakataon lang ito nakamamatay, ngunit maaaring maging malala ito para sa ilang tao.

Para sa higit pang impormasyon, bisitahin ang website ng CDC.

Hindi, hindi bago ang monkeypox virus. Unang natuklasan ang monkeypox virus noong 1958 sa mga unggoy na inaalagaan para sa pananaliksik sa Denmark. Ang unang kaso ng pagkakaroon nito sa tao ay noong 1970 sa Africa. Nagkakasakit ang mga taong nagkakaroon ng monkeypox pagkatapos ng malapit na pakikisalamuha sa may sakit na hayop, tulad ng mga squirrel, rodent, at unggoy na nakatira sa mga tropical rainforest. Maaaring mangyari ito pagkatapos makagat o makalmot, o pagkatapos kumain ng hilaw pang karne na mayroong monkeypox.

Kadalasan, nagsisimula ang monkeypox sa mga sintomas na gaya ng sa trangkaso:

  • Lagnat
  • Pananakit ng ulo
  • Mga kulani
  • Panghihina

Posibleng magkaroon ng pagpapantal pagkatapos ng 1-3 araw sa anumang bahagi ng katawan at kumalat ito:

  • Sa ilang kamakailang kaso, posibleng magsimula ang pantal sa ari o sa puwit.
  • Sa loob ng 1-2 linggo, mula sa maliliit at flat na pantal ay posibleng maging maliliit na butlig na may lamang tubig ang mga ito, hanggang sa maging mas malalaking butlig na puno ng nana.
  • Posibleng abutin nang linggo bago maglangib ang mga butlig.

Kadalasang kusang nawawala ang pantal na dulot ng monkeypox sa loob ng 2-4 na linggo. Ang sinumang taong may pantal o masama ang pakiramdam ay dapat na manghingi kaagad ng payo sa kalusugan.

  • Malapit na pakikisalamuha at pagdikit ng balat sa taong mayroon nito, gaya ng pakikipaghalikan o pagkikipagtalik.
  • Direktang pagdikit sa mga nahawaang personal na gamit, tulad ng mga kobre-kama, tuwalya, damit, at mga gamit sa kusina.
  • Paghinga nang sobrang lapit sa taong nahawaan sa loob nang matagal na panahon, gaya ng kapag nasa loob ng bahay.
  • Direktang pagdikit sa mga fluid ng katawan ng taong nahawaan.

Hindi isang impeksyon na naipapasa sa pamamagitan ng pakikipagtalik (sexually transmitted infection o STI) ang monkeypox dahil maaari itong kumalat sa pamamagitan ng anumang pagdikit sa katawan, hindi lang sa pakikipagtalik.

Para sa higit pang impormasyon, bisitahin ang website ng CDC.

Para sa higit pang impormasyon tungkol sa “Impormasyon tungkol sa monkeypox para sa mga aktibo sa pakikipagtalik”, bisitahin ang website ng CDC.

Maaaring kumalat ang monkeypox mula sa oras na nakitaan ang isang tao ng mga sintomas na gaya ng sa trangkaso hanggang sa kapag ganap nang gumaling ang pantal at nagkaroon na ng bagong balat sa ibabaw nito. Hindi ito kumakalat bago magkaroon ng mga sintomas. Kung mayroon kang anumang sintomas ng monkeypox, mangyaring manghingi kaagad ng payo sa kalusugan.

Mangyaring tingnan ang impormasyon para sa pag-isolate ng CDC.

Para mapaliit ang panganib ng pagkakaroon ng monkeypox, ang sinumang tao ay hindi dapat na:

  • magkaroon ng malapit na pakikisalamuha sa at madikit sa balat ng taong nahawaan.
  • humawak sa pantal o langib ng taong nahawaan.
  • makipaghalikan, makipagyakapan, yumapos, o makipagtalik sa taong nahawaan.
  • humawak sa mga kobre-kama, tuwalya, damit ng taong nahawaan.
  • makigamit ng mga gamit sa kusina ng taong nahawaan.

Kung ikaw ay nag-aalaga ng taong mayroong monkeypox, protektahan ang iyong sarili sa pamamagitan ng:

  • pagsusuot ng mask na maayos ang lapat.
  • paggamit ng guwantes.
  • palagiang paghuhugas ng iyong mga kamay gamit ang sabon at tubig.
  • pananatiling magkahiwalay kapag makakaya mo.
  • pagkuha ng bakuna laban sa monkeypox.

Para sa higit pang impormasyon, bisitahin ang website ng CDC.

  • Tawagan ang Telepono para sa Payo ng Nurse o telemedicine* ng SFHP nang walang bayad para sa mga miyembro ng SFHP.
  • Tawagan ang iyong provider ng pangunahing pangangalaga (primary care provider o PCP*) para sa mga tanong.
  • Tumawag sa Serbisyo sa Customer ng SFHP kung kailangan mo ng tulong sa paghahanap ng numero ng iyong PCP.
  • Manatili sa bahay at lumayo sa mga tao at alagang hayop.
  • Kung mayroon kang mga pantal o sugat, takpan ang mga ito ng tela o benda bago ka umalis sa pag-isolate.
  • Magsuot ng mask na maayos ang lapat at nakatakip sa iyong ilong at bibig kung pupunta ka sa anumang pagpapatingin para sa kalusugan.

Serbisyo sa Customer ng SFHP: 1(415) 547-7800 tuwing weekday mula 8:30am – 5:30pm
Telepono para sa Payo ng Nurse ng SFHP: 1(877) 977-3397 24 na oras, 7 araw sa isang lingo

*Ang telemedicine ay pangangalagang pangkalusugan sa pamamagitan ng telepono o video na 24/7 sa teladoc.com/sfhp o tumawag sa 1(800) 835-2362.
*Ang iyong PCP ay ang doktor, nurse practitioner, o assistant ng doktor na nangangasiwa sa iyong pangangalagang pangkalusugan.

Para sa impormasyon tungkol sa pananatili sa bahay, bisitahin ang website ng CDC.

Para sa “gabay para sa mga alagang hayop sa bahay” ng CDC, bisitahin ang website ng CDC.

  • Dapat ay mayroon kang pantal o mga butlig para makakuha ka ng pagsusuri sa balat para sa monkeypox.
  • Isinasagawa sa iyong balat ang pagsusuri para sa monkeypox gamit ang swab na ginagawa ng isang manggagawang pangkalusugan.
  • Ikinukuskos ang swab sa mga butlig sa iyong balat o iyong pantal at pagkatapos ay ipinapadala ito sa laboratoryo para sa pagsusuri para sa monkeypox.
  • Handa na dapat ang unang resulta ng pagsusuri sa laboratoryo pagkalipas ng ilang araw. Tiyaking gumawa ng mga hakbang para pangalagaan ang iyong sarili at ang iba habang naghihintay:
    • Manatili sa bahay at lumayo sa ibang tao.
    • Limitahan ang pagkalat sa iyong sambahayan.
    • Huwag munang magbiyahe sa pamamagitan ng pampublikong transportasyon.
    • Magsuot ng mask na maayos ang lapat kung mayroon kang pagpapatingin para sa kalusugan.
    • Tumawag, mag-text, o makipag-ugnayan sa iyong mga partner sa pakikipagtalik at mga taong nakasalamuha mo nang malapitan mula noong nagsimula ang mga sintomas.
    • Protektahan ang anumang alagang hayop.

Para sa higit pang impormasyon, bisitahin ang website ng CDC.

May panganib na magkaroon ng monkeypox ang sinumang tao. Maaaring maging malala ang monkeypox, bagama’t sa karamihan ng mga kaso, kusang nawawala ang mga ito. Maaaring kabilang sa mga malalang kaso ang pulmonya (sakit sa baga), pagkabulag dahil sa impeksyon sa mata, at sepsis (isang sakit na nakamamatay).

Ang mga may pinakamataas na panganib ng malalang pagkakasakit ay ang mga:

  • Batang wala pang 8 taong gulang
  • Buntis
  • Immunocompromised na tao
  • Taong nagkaroon na ng sakit sa balat tulad ng eczema

Kadalasan, kusang nawawala ang monkeypox nang walang anumang gamot. Sa ngayon, wala pang gamot na inaaprubahan ang FDA para sa paggamot ng monkeypox. Manghingi kaagad ng payo sa kalusugan kung na-expose ka sa monkeypox o mayroon kang mga sintomas ng monkeypox.

Sa mga espesyal na kaso, maaaring ibigay ng iyong provider ang gamot na tinatawag na Tecovirimat (TPOXX). Ang TPOXX ay isang gamot na maaaring ibigay sa mga taong may malalang karamdaman na mas malamang na lulubha pa, tulad ng mga taong may mahinang immune system dahil sa isyu sa kalusugan. Kausapin ang iyong PCP kung sa palagay mo ay kailangan mo ng TPOXX dahil sa espesyal na isyu sa kalusugan. Kung kailangan mo ng TPOXX, makikipagtulungan ang iyong PCP sa lokal na departamento ng kalusugan para matulungan ka pa.

Mayroon, ang JYNNEOS at ACAM2000. Sa San Francisco, JYNNEOS ang iniaalok sa ngayon.

Para sa mga up-to-date na lugar ng bakuna laban sa monkeypox, bisitahin ang website ng SF.GOV.

Para sa up-to-date na impormasyon tungkol sa monkeypox, bisitahin ang website ng SF.GOV.

Maaaring magpabakuna ang sinumang taong makakatugon sa pagiging kwalipikado para sa bakuna laban sa monkeypox sa San Francisco. Nag-aalok ang mga klinika ng ZSFG ng mga bakuna para sa walk-in. Ang pagpapabakuna laban sa monkeypox ay ayon sa appointment sa mga klinika sa lungsod, tulad ng UCSF, at SFHN.

Bisitahin ang website ng SF.GOV para sa impormasyon tungkol sa mga lugar ng bakuna at pagiging kwalipikado.

Ang JYNNEOS ay naglalaman ng kaunting buhay na virus na hindi dumarami, na tinatawag na Vaccinia virus. Tinuturuan ng bakuna ang iyong katawan kung paano labanan ang Vaccinia virus. Dahil ang virus na ito ay parang monkeypox, mas malalabanan ng iyong katawan ang monkeypox pagkatapos mong mabakunahan.

Ang JYNNEOS na bakuna ay epektibo nang hindi bababa sa 85% sa pagpigil sa monkeypox.

  • Pananakit
  • Pamumula
  • Pamamaga
  • Paninigas at pangangati sa bahaging binakunahan
  • Pangingirot
  • Pananakit ng ulo
  • Panghihina
  • Masakit na tiyan
  • Panginginig